Ana sayfa › Aroma vericiler
Aroma vericiler
Aroma vericiler E kodu almaz; etikette "aroma verici" ya da "doğal aroma verici" diye yazılır. Türkiye'de kullanılabilecek aroma maddeleri TGK Aroma Vericiler Yönetmeliği'nin EK-1 listesinde FL numarasıyla yer alır.
"Doğal aroma" ne demek?
Aroma verici madde, yönetmelikteki tanımıyla "aroma verme özelliği olan tanımlanmış kimyasal madde"dir (vanilin, mentol gibi). Doğal aroma verici madde ise "doğada tanımlanmış ve doğal olarak bulunan" bir aroma maddesidir; bitkisel, hayvansal ya da mikrobiyolojik bir kaynaktan uygun fiziksel, enzimatik ya da mikrobiyolojik işlemlerle ya da EK-2'deki geleneksel işlemlerle (kurutma, damıtma, kavurma, fermentasyon gibi) elde edilir (Madde 4). Laboratuvarda sentezlenen aynı molekül "doğal" sayılmaz. EK-1 listesi doğal ve sentetik ayrımı yapmaz; aynı FL numarası ikisini de kapsar.
Etiketteki ifadeler ne anlama gelir?
- "Aroma verici": sentetik olabilir; doğal olduğu garanti edilmez.
- "Doğal aroma verici": yalnızca aroma verici preparatlardan ve/veya doğal aroma verici maddelerden oluşur.
- "Doğal çilek aroma vericisi": aromanın tamamı ya da ağırlıkça en az %95'i çilekten gelir.
- "Doğal çilek aroma vericisi ile diğer doğal aroma vericiler": bir kısmı çilekten gelir ve çilek aroması kolayca ayırt edilir.
Madde 13, fıkra 3. Ayrıca domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler gıdalarda kullanılamaz ve aroma vericiler alkollü içki adıyla satılamaz (Madde 5).
Aroma verici preparatlar (vanilya özütü, nane yağı gibi), ısıl işlem aromaları ve tütsü aromaları ayrı sınıflardır; tek tek listelenmezler, üretim kuralları vardır.
Sık görülen aroma maddeleri
Gruplara göre tüm liste (2.475 madde)
2026'da listeden çıkarılan 10 madde
31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arz edilemez ve gıda üretiminde kullanılamaz; bu tarihten önce üretilenler raf ömrü boyunca satılabilir (Geçici Madde 1).
FL 04.029 · FL 05.100 · FL 05.175 · FL 05.222 · FL 15.029 · FL 15.030 · FL 15.060 · FL 15.119 · FL 15.130 · FL 15.131
Gıdaya tek başına eklenemeyen 15 madde
Bu maddeler gıdaya saf halde eklenemez. Baharat, ot ya da aroma vericiyle doğal olarak gelebilirler; bazı gıdalarda bu yolla gelen miktar için üst sınır vardır.
| Madde | Doğal kaynak | Üst sınırlar (mg/kg) |
|---|---|---|
| Agarik asit Agaric acid | Beyaz agarik mantarı | — |
| Aloin Aloin | Aloe (sarısabır) | — |
| Kapsaisin Capsaicin | Acı biber | — |
| Kumarin 1,2-Benzopyrone, coumarin | Kasya tarçını, tonka fasulyesi | Etiketinde tarçın içerdiği ifade edilen geleneksel ve/veya mevsimsel fırıncılık ürünleri: 50 Kahvaltılık tahıl ürünleri (müsli dahil): 20 Hafif fırıncılık ürünleri (etikette tarçın içerdiği ifade edilen geleneksel ve/veya mevsimsel fırıncılık ürünleri hariç): 15 Tatlılar: 5 |
| Hiperisin Hypericine | Sarı kantaron | — |
| Beta-asaron Beta-asarone | Eğir otu | Alkollü içkiler: 1,0 |
| Estragol 1-Allyl-4-methoxybenzene, estragole | Tarhun, fesleğen, rezene | Süt ürünleri: 50 İşlenmiş meyve ve sebzeler (mantarlar, fungus (fungi), kökler, taze ve kuru baklagiller, yumru kökler dahil), sert kabuklu meyveler, tohumlar: 50 Balık ürünleri: 50 Alkolsüz içecekler: 10 |
| Hidrosiyanik asit (siyanür) Hydrocyanic acid | Acı badem, kayısı çekirdeği | Nuga, badem ezmesi veya bunların ikameleri veya benzer ürünler: 50 Çekirdekli meyve konserveleri: 5 Alkollü içkiler: 35 |
| Mentofuran Menthofuran | Nane | Nane/”peppermint” tipi nane içeren şekerlemeler (nefes tazeleyici mini şekerlemeler hariç): 500 Nefes tazeleyici mini şekerlemeler: 3000 Sakızlar: 1000 Nane/”peppermint” tipi nane içeren alkollü içkiler: 200 |
| Metilöjenol 4-Allyl-1,2-dimethoxybenzene, methyleugenol | Fesleğen, karanfil, muskat | Süt ürünleri: 20 Et karışımları ve et ürünleri (kanatlı eti ve av eti dahil): 15 Balık preparatları ve balık ürünleri: 10 Çorba ve soslar: 60 Yemeye hazır tuzlu, baharatlı veya naneli yoğun aromalı gıda (savouries): 20 Alkolsüz içecekler: 1 |
| Pulegon Pulegone | Yarpuz, nane | Nane/”peppermint” tipi nane içeren şekerlemeler (nefes tazeleyici mini şekerlemeler hariç): 250 Nefes tazeleyici mini şekerlemeler: 2000 Sakız: 350 Nane/”peppermint” tipi nane içeren alkolsüz içecekler: 20 Nane/”peppermint” tipi nane içeren alkollü içkiler: 100 |
| Kuassin Quassin | Acı ağaç (Quassia) | Alkolsüz içecekler: 0,5 Fırıncılık ürünleri: 1 Alkollü içkiler: 1,5 |
| Safrol 1-Allyl-3,4-methylene dioxy benzene, safrole | Muskat, sassafras | Et karışımları ve et ürünleri (kanatlı eti ve av eti dahil): 15 Balık preparatları ve balık ürünleri: 15 Çorba ve soslar: 25 Alkolsüz içecekler: 1 |
| Teukrin A Teucrin A | Kısa mahmut otu | Bitter tadında distile alkollü içkiler veya bitter (1): 5 Bitter tadında likörler (2): 5 Diğer alkollü içkiler: 2 |
| Tujon Thujone (alpha ve beta) | Pelin otu, adaçayı | Alkollü içkiler (Pelinotu (Artemisia) türlerinden üretilenler hariç): 10 Pelinotundan (Artemisia) üretilen alkollü içkiler: 35 Pelinotundan (Artemisia) üretilen alkolsüz içecekler: 0,5 |
(*1) Gıdaya aroma verici ilave edilmemişse ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni olarak sadece taze, kurutulmuş veya dondurulmuş baharat ve otlar ilave edilmişse tabloda belirtilen en yüksek miktarlar uygulanmaz. (1) ve (2) 21/3/2017 tarihli ve 30014 s
Kullanımı sınırlı 24 aroma maddesi
Kaynak materyal kısıtları
- Yasak: Eğir otunun tetraploid formu (Acorus calamus L.’nin tetraploid formu)
- Acı ağaç (Quassia amara L. ve Picrasma excelsa (Sw)): Bu kaynak materyalden elde edilen aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, sadece içeceklerin ve fırıncılık ürünlerinin üretiminde kullanılır.
- Beyaz agarik mantar (Laricifomes officinales (Vill.: Fr) Kotl. et Pouz veya Fomes officinalis): Bu kaynak materyalden elde edilen aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, sadece alkollü içkilerin üretiminde kullanılır.
- Sarı Kantaron (St John’s wort) (Hypericum perforatum L.): Bu kaynak materyalden elde edilen aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, sadece alkollü içkilerin üretiminde kullanılır.
- Kısa Mahmut otu (Teucrium chamaedrys L.): Bu kaynak materyalden elde edilen aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, sadece alkollü içkilerin üretiminde kullanılır.
Kaynak: TGK Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği (RG 14.09.2026, sayı 33370) ve EK-1 ile EK-5.