Ana sayfa › E kodları › Koruyucu › E252
E252Potasyum nitrat
Potassium nitrate
E252 ne işe yarar?
Et ürünlerinde koruma; vücutta nitrite dönüşür.
Hangi gıdalarda kullanılır?
Kürlenmiş et ürünleri, bazı peynirler
Sağlık etkileri
Nitrite dönüşerek nitrozamin oluşumuna katkı sağlayabilir.
Türkiye'de kullanılabildiği gıdalar
Yalnızca 8 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla.
8 gıda kategorisi ve üst sınırlar
| No | Gıda kategorisi | Üst sınır |
|---|---|---|
| 01.7.2 | Olgunlaştırılmış peynir sadece sert, yarı-sert ve yarı-yumuşak peynirler | 150 mg/kg veya mg/l |
| 01.7.4 | Peynir altı suyu peynirleri sadece sert, yarı sert ve yarı yumuşak peynirler için peynire işlenecek sütte | 150 mg/kg veya mg/l |
| 01.7.6 | Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç) sadece sert, yarı-sert ve yarı-yumuşak olgunlaştırılmış ürünler | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.1 | Isıl işlem görmemiş et ürünleri | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece Wiltshire bacon ve benzeri ürünler: Ete kürleme çözeltisi enjekte edilmesinin ardından, 3-10 gün boyunca daldırma ile kürleme işlemi uygulanır. Daldırılan tuz… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece Entremeada, entrecosto, chispe, orelheira e cabeca (salgados), toucinho fumado ve benzeri ürünler: Daldırma ile kürleme 3 – 5 gün arasındadır. Ürün ısıl işlem… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece cured tongue (kürlenmiş dil): Daldırma ile kürleme en az 4 gündür ve ön pişirme yapılır. | 10 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece kylmâsavustettu poronliha/kallrökt renkött: Ete kürleme çözeltisi enjekte edilmesinin ardından, daldırma ile kürlenir. Kürleme süresi 14 – 21 gün arasında olup,… | 300 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece bacon, filet de bacon ve benzeri ürünler:5 – 7 ºC’de 4 – 5 gün daldırma ile kürlenir, 22 ºC’de 24 – 40 saat olgunlaştırılır, 20 – 25 ºC’de 24 saat muhtemel… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece rohschinken, nassgepökelt ve benzeri ürünler: Et parçalarının şekline ve ağırlığına bağlı olarak kürleme süresi yaklaşık 2 gün/kg olup, ardından… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece kuru kürlenmiş (dry cured) bacon ve benzeri ürünler: Kuru kürleme işlemini takiben en az 4 gün olgunlaştırma yapılır. | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece kuru kürlenmiş (dry cured) ham ve benzeri ürünler: Kuru kürleme işlemini takiben en az 4 gün olgunlaştırma yapılır. | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece jamon curado, paleta curada, lomo embuchado y cecina ve benzeri ürünler: En az 10 günlük stabilizasyon periyodu ve 45 günden fazla süren olgunlaştırma periyoduna… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece presunto, presunto dapa ve paio do lombo ve benzeri ürünler: 10 – 15 gün süren kuru kürleme işleminin ardından 30 – 45 gün stabilizasyon periyodu ve en az 2 aylık… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece jambon sec, jambon sel ve diğer benzeri kuru kürlenmiş ürünler: 3 gün + 1 gün/kg kuru kürleme işleminin ardından, 1 hafta tuzlama sonrası periyod ve 45 gün – 18… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece rohschinken, trockengepökelt ve benzeri ürünler: Et parçalarının şekline ve ağırlığına bağlı olarak kürleme süresi yaklaşık 10-14 gün olup, ardından… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece rohschinken, trocken-/nasgepökelt ve benzeri ürünler: Kuru kürleme ve daldırma ile kürleme birlikte uygulanır (kürleme çözeltisi enjekte edilmeksizin). Et… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece jellied veal ve brisket: Kürleme çözeltisinin enjeksiyonunun ardından, en az 2 gün sonra, 3 saate kadar kaynayan suda pişirme yapılır. | 10 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece rohwürste (salami ve kantwurst): Ürün en az 4 haftalık olgunlaşma periyoduna sahiptir ve su/protein oranı 1,7’den azdır. | 300 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece Salchichon y chorizo traducionales de larga curacion ve benzeri ürünler: Olgunlaşma periyodu en az 30 gündür. | 250 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece saucissons sec ve benzeri ürünler: Nitrit ilave edilmeyen çiğ fermente kurutulmuş sosis. Ürün 18 – 22 ºC aralığındaki veya daha düşük sıcaklıklarda (10 – 12ºC)… | 250 mg/kg veya mg/l |
| 09.2 | İşlenmiş balık ve işlenmiş su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dâhil sadece salamura ringa balığı ve salamura çaça balığı | 500 mg/kg veya mg/l |
Kaynak: TGK Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği EK II, Bölüm E. "Quantum satis": gerektiği kadar, iyi üretim uygulamalarına uygun miktarda.
Ülkelere göre mevzuat
| Ülke | Durum | Not |
|---|---|---|
| Türkiye | Kısıtlı | Yalnızca 8 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla. |
| Avrupa Birliği | Kısıtlı | Limitli |
| ABD | Kısıtlı | |
| Codex | Kısıtlı |
Türkiye bilgisi TGK EK II ile tek tek kontrol edildi. AB ve ABD bilgisi genel kaynaklardandır.
Sık sorulanlar
E252 nedir?
E252, Potasyum nitrat maddesinin kodudur. Koruyucu grubundadır. Et ürünlerinde koruma; vücutta nitrite dönüşür.
E252 zararlı mı?
Nitrite dönüşerek nitrozamin oluşumuna katkı sağlayabilir. Güvenli günlük alım (ADI): 3,7 mg/kg/gün, nitrat cinsinden (EFSA 2017).
E252 Türkiye'de izinli mi?
Kısıtlı. Yalnızca 8 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla.
E252 vegan mı?
Evet, vegan beslenmeye uygundur.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği
- EFSA bilimsel görüşleri
- IARC Monografları sınıflandırma listesi