Ana sayfa › E kodları › Koruyucu › E250
E250Sodyum nitrit
Sodium nitrite
E250 ne işe yarar?
Botulizm bakterisini engeller, işlenmiş ete pembe renk verir.
Hangi gıdalarda kullanılır?
Sucuk, salam, sosis, pastırma
Sağlık etkileri
Midede nitrozamin oluşumuna yol açabilir. IARC, bu koşullarda alınan nitrit/nitratı Grup 2A, işlenmiş eti Grup 1 olarak sınıflandırır.
Türkiye'de kullanılabildiği gıdalar
Yalnızca 6 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla.
6 gıda kategorisi ve üst sınırlar
| No | Gıda kategorisi | Üst sınır |
|---|---|---|
| 08.2 | Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği kapsamında tanımlanan hazırlanmış et karışımları sadece lomo de cerdo adobado, pincho moruno, careta de cerdo adobada, costilla de cerdo adobada, Kasseler, Bräte, Surfleisch, toorvorst, šašlõkk, ahjupraad, kiełbasa… | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.1 | Isıl işlem görmemiş et ürünleri | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.2 | Isıl işlem görmüş et ürünleri sterilize et ürünleri hariç (Fo>3,00) kavurma hariç | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.2 | Isıl işlem görmüş et ürünleri sadece ısıl işlem görmüş sucuklar | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.2 | Isıl işlem görmüş et ürünleri sadece sterilize et ürünleri (Fo>3,00) | 100 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece Wiltshire bacon ve benzeri ürünler: Ete kürleme çözeltisi enjekte edilmesinin ardından, 3-10 gün boyunca daldırma ile kürleme işlemi uygulanır. Daldırılan tuz… | 175 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece Wiltshire bacon ve benzeri ürünler: Ete kürleme çözeltisi enjekte edilmesinin ardından, 3-10 gün boyunca daldırma ile kürleme işlemi uygulanır. Daldırılan tuz… | 100 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece Entremeada, entrecosto, chispe, orelheira e cabeca (salgados), toucinho fumado ve benzeri ürünler: Daldırma ile kürleme 3 – 5 gün arasındadır. Ürün ısıl işlem… | 175 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece cured tongue (kürlenmiş dil): Daldırma ile kürleme en az 4 gündür ve ön pişirme yapılır. | 50 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece kylmâsavustettu poronliha/kallrökt renkött: Ete kürleme çözeltisi enjekte edilmesinin ardından, daldırma ile kürlenir. Kürleme süresi 14 – 21 gün arasında olup,… | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece bacon, filet de bacon ve benzeri ürünler:5 – 7 ºC’de 4 – 5 gün daldırma ile kürlenir, 22 ºC’de 24 – 40 saat olgunlaştırılır, 20 – 25 ºC’de 24 saat muhtemel… | 150 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.1 | Daldırma yöntemi ile kürlenmiş geleneksel ürünler (Nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren bir kürleme çözeltisine daldırılarak kürlenmiş et ürünleri) sadece rohschinken, nassgepökelt ve benzeri ürünler: Et parçalarının şekline ve ağırlığına bağlı olarak kürleme süresi yaklaşık 2 gün/kg olup, ardından… | 50 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece kuru kürlenmiş (dry cured) bacon ve benzeri ürünler: Kuru kürleme işlemini takiben en az 4 gün olgunlaştırma yapılır. | 175 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece kuru kürlenmiş (dry cured) ham ve benzeri ürünler: Kuru kürleme işlemini takiben en az 4 gün olgunlaştırma yapılır. | 100 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece presunto, presunto da pa ve paio do lombo ve benzeri ürünler: 10 – 15 gün süren kuru kürleme işleminin ardından 30 – 45 gün stabilizasyon periyodu ve en az 2… | 100 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.2 | Geleneksel kuru kürlenmiş ürünler (Kuru kürleme işlemi; nitrit ve/veya nitrat, tuz ve diğer bileşenleri içeren kür karışımının et yüzeyine kuru olarak uygulanmasının ardından, stabilizasyon/olgunlaştırma periyodu ile devam eder) sadece rohschinken, trockengepökelt ve benzeri ürünler: Et parçalarının şekline ve ağırlığına bağlı olarak kürleme süresi yaklaşık 10-14 gün olup, ardından… | 50 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece rohschinken, trocken-/nasgepökelt ve benzeri ürünler: Kuru kürleme ve daldırma ile kürleme birlikte uygulanır (kürleme çözeltisi enjekte edilmeksizin). Et… | 50 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece jellied veal ve brisket: Kürleme çözeltisinin enjeksiyonunun ardından, en az 2 gün sonra, 3 saate kadar kaynayan suda pişirme yapılır. | 50 mg/kg veya mg/l |
| 08.3.4.3 | Diğer geleneksel kürlenmiş ürünler (Daldırma ve kuru kürleme işlemlerinin birlikte uygulandığı veya nitrit ve/veya nitratın bileşik bir ürün içerisinde yer aldığı veya kürleme çözeltisinin pişirme öncesinde ürünün içine enjekte edildiği ürünler) sadece vysočina, selský salám, turistický trvanlivý salám, poličan, herkules, lovecký salám, dunjaská klobása, paprikás ve benzeri ürünler: Kurutulmuş ürün 70 ºC’ye… | 180 mg/kg veya mg/l |
Kaynak: TGK Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği EK II, Bölüm E. "Quantum satis": gerektiği kadar, iyi üretim uygulamalarına uygun miktarda.
Ülkelere göre mevzuat
| Ülke | Durum | Not |
|---|---|---|
| Türkiye | Kısıtlı | Yalnızca 6 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla. |
| Avrupa Birliği | Kısıtlı | Sadece et ürünlerinde, limitli |
| ABD | Kısıtlı | İşlenmiş ette limitli |
| Codex | Kısıtlı |
Türkiye bilgisi TGK EK II ile tek tek kontrol edildi. AB ve ABD bilgisi genel kaynaklardandır.
Sık sorulanlar
E250 nedir?
E250, Sodyum nitrit maddesinin kodudur. Koruyucu grubundadır. Botulizm bakterisini engeller, işlenmiş ete pembe renk verir.
E250 zararlı mı?
Midede nitrozamin oluşumuna yol açabilir. IARC, bu koşullarda alınan nitrit/nitratı Grup 2A, işlenmiş eti Grup 1 olarak sınıflandırır. Güvenli günlük alım (ADI): 0,07 mg/kg/gün (EFSA 2017).
E250 Türkiye'de izinli mi?
Kısıtlı. Yalnızca 6 gıda kategorisinde, belirlenen üst sınırlarla.
E250 vegan mı?
Evet, vegan beslenmeye uygundur.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği
- EFSA bilimsel görüşleri
- IARC Monografları sınıflandırma listesi