Ana sayfa › E kodları › Aroma artırıcı › E624
E624Monoamonyum glutamat
Monoammonium glutamate
E624 ne işe yarar?
Umami (et suyu, doyurucu) tadını güçlendirir.
Hangi gıdalarda kullanılır?
Hazır çorba, cips, bulyon, soslar
Sağlık etkileri
Domates, peynir ve et suyunda doğal olarak bulunan glutamat ile aynıdır. EFSA, yüksek tüketen bazı grupların grup sınırını aşabileceğini belirtmiştir. Bazı kişiler baş ağrısı gibi şikâyetler bildirse de kontrollü çalışmalarda tutarlı biçimde gösterilmemiştir.
Türkiye'de kullanılabildiği gıdalar
Grup I katkısı: 66 gıda kategorisinde, çoğunda "gerektiği kadar" (quantum satis).
66 gıda kategorisi ve üst sınırlar
| No | Gıda kategorisi | Üst sınır |
|---|---|---|
| 01.3 | Fermantasyondan sonra ısıl işlem görmüş, aromalandırılmamış fermente süt ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.4 | Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.6.3 | Diğer kremalar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.7.1 | Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç) sadece yumuşak taze peynirler, mozzarella hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.7.5 | İşlenmiş peynir (Eritme peyniri dâhil) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.7.6 | Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 01.8 | Süt analogları, içecek beyazlatıcıları dâhil | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 02.2.2 | Türk Gıda Kodeksi Sürülebilir Yağlar / Margarin ve Yoğun Yağlar Tebliği’nde tanımlanan sürülebilir yağlar dâhil olmak üzere diğer katı ve sıvı yağ emülsiyonları Sıvı emülsiyonlar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 02.3 | Tavalar için püskürtülebilir bitkisel yağ | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 03 | Yenilebilir buzlar ve Dondurma | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 04.2.1 | Kurutulmuş meyve ve sebzeler E 410, E 412, E 415 ve E 417 kodlu gıda katkı maddeleri, yenilmesi sırasında tekrar sulandırılacak olan suyu alınmış gıdaların üretiminde kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 04.2.2 | Sirke, yağ veya salamura içindeki meyve ve sebzeler | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 04.2.4.1 | Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 04.2.5.4 | Sert kabuklu meyvelerin ezmeleri ve sürülebilir ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 04.2.6 | İşlenmiş patates ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 05.1 | “Türk Gıda Kodeksi Kakao ve Çikolata Ürünleri Tebliği” kapsamında yer alan kakao ve çikolata ürünleri sadece enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz ürünler | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 05.2 | Diğer şekerlemeler, nefes tazeleyici minik şekerlemeler dâhil E 400, E 401, E 402, E 403, E 404, E 406, E 407, E 407a, E 410, E 412, E 413, E 414, E 415, E 417, E 418, E 425 ve E 440 kodlu maddeler; bu Yönetmelik kapsamında, yarı… | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 05.3 | Sakız | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 05.4 | Süslemeler, kaplamalar ve dolgular, kategori 4.2.4 kapsamında yer alan meyve bazlı dolgular hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.2.2 | Nişastalar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.3 | Kahvaltılık tahıllar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.4.2 | Kuru makarna sadece glutensiz makarnalar ve/veya hipoproteik diyetler için amaçlanan makarnalar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.4.4 | Patates Gnocchi /Patates niyokki taze soğutulmuş patates niyokki hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.4.5 | Dolgu makarnanın dolguları (ravioli ve benzeri) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.5 | Noodle | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.6 | Yağ, un ve yumurta karışımı yarı-akışkan hamur (Batters) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 06.7 | Ön pişirme yapılmış veya işlenmiş tahıllar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 07.1 | Ekmek ve ekmek çeşitleri kategori 7.1.1 ve 7.1.2 kapsamındaki ürünler hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 07.2 | Hafif fırıncılık ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 08.3.1 | Isıl işlem görmemiş et ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 08.3.2 | Isıl işlem görmüş et ürünleri Kavurma hariç foie gras, foie gras entier, blocs de foie gras, Libamáj, libamáj egészben, libamáj tömbben hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 08.3.3 | Et için süslemeler, kaplamalar ve kılıflar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 09.2 | İşlenmiş balık ve işlenmiş su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dâhil | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 09.3 | Balık yumurtası sadece işlenmiş balık yumurtası | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 10.2 | İşlenmiş yumurta ve yumurta ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 11.2 | Diğer şekerler ve şuruplar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.1.2 | Tuz ikameleri | quantum satis |
| 12.1.2 | Tuz ikameleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.2.2 | Çeşniler ve lezzet verici soslar | quantum satis |
| 12.2.2 | Çeşniler ve lezzet verici soslar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.3 | Sirkeler ve seyreltik asetik asit (hacmen %4-30 oranında su ile seyreltilmiş) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.4 | Hardal | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.5 | Çorbalar ve et suları | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.6 | Soslar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.7 | Salatalar ve sandviç arasına sürülebilir tuzlu / baharatlı soslar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.8 | Maya ve maya ürünleri | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 12.9 | Protein ürünleri, kategori 1.8 kapsamında yer alan ürünler hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 13.2 | Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği’nde tanımlanan özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ((13.1.4) numaralı kategoride belirtilenler hariç) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 13.3 | Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 13.4 | Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar kuru makarna dahil | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.1.1 | Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliği’nde tanımlanan meyve suları, Sebze suları sadece sebze suları (şalgam suyu hariç) | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.1.2 | Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliği’nde tanımlanan meyve nektarları ve benzeri ürünler, Sebze nektarları ve benzeri ürünler sadece sebze nektarları, E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.1.3 | Aromalandırılmış içecekler E 420, E 421, E 953, E 965, E 966 ve E 967 kullanılamaz. Bu gıda kategorisi altında özellikle belirtilmedikçe, E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.1.4.2 | Kahve, çay, bitkisel ve meyve infüzyonları, hindiba – diğerleri aromalandırılmamış yaprak çay hariç; aromalandırılmış instant kahve dâhil; E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kodlu katkı maddeleri içeceklerde… | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.3 | Elma şarabı ve armut şarabı E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.4 | Meyve şarabı ve made wine E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.5 | Bal likörü (Mead) E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.6 | Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği’nde tanımlanan distile alkollü içkiler viski, whisky veya whiskey hariç; likörlerin haricinde E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.7.1 | Aromatize şaraplar E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.7.2 | Aromatize şarap bazlı içkiler E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.7.3 | Aromatize şarap kokteylleri E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 14.2.8 | %15’ten az alkol içeren distile alkollü içkiler dâhil diğer alkollü içkiler E 420, E 421, E 953, E 965, E 966, E 967 ve E 968 kullanılamaz. | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 15.1 | Patates-, tahıl-, un- veya nişasta-bazlı atıştırmalıklar | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 15.2 | İşlenmiş sert kabuklu meyveler | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 16 | Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 17.1 | Katı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariç E 410, E 412, E 415, E 417 ve E 425 kodlu gıda katkı maddeleri yenilmesi sırasında tekrar sulandırılacak olan suyu alınmış takviye edici gıdaların üretiminde… | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 17.2 | Sıvı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
| 18 | Kategori 1 – 17 kapsamı dışında kalan işlenmiş gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için olan gıdalar hariç | 10 g/kg, tek başına veya birlikte, glutamik asit cinsinden |
Kaynak: TGK Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği EK II, Bölüm E. "Quantum satis": gerektiği kadar, iyi üretim uygulamalarına uygun miktarda.
Ülkelere göre mevzuat
| Ülke | Durum | Not |
|---|---|---|
| Türkiye | İzinli | Grup I katkısı: 66 gıda kategorisinde, çoğunda "gerektiği kadar" (quantum satis). |
| Avrupa Birliği | İzinli | |
| ABD | İzinli | |
| Codex | İzinli |
Türkiye bilgisi TGK EK II ile tek tek kontrol edildi. AB ve ABD bilgisi genel kaynaklardandır.
Sık sorulanlar
E624 nedir?
E624, Monoamonyum glutamat maddesinin kodudur. Aroma artırıcı grubundadır. Umami (et suyu, doyurucu) tadını güçlendirir.
E624 zararlı mı?
Domates, peynir ve et suyunda doğal olarak bulunan glutamat ile aynıdır. EFSA, yüksek tüketen bazı grupların grup sınırını aşabileceğini belirtmiştir. Bazı kişiler baş ağrısı gibi şikâyetler bildirse de kontrollü çalışmalarda tutarlı biçimde gösterilmemiştir. Güvenli günlük alım (ADI): Grup değeri 30 mg/kg/gün, glutamik asit olarak (EFSA 2017).
E624 Türkiye'de izinli mi?
İzinli. Grup I katkısı: 66 gıda kategorisinde, çoğunda "gerektiği kadar" (quantum satis).
E624 vegan mı?
Evet, vegan beslenmeye uygundur.